Πότε
η βία γίνεται έγκλημα και πότε εμφανίζεται ως Ιστορική αναγκαιότητα; Μπορεί
ποτέ να νομιμοποιηθεί στο όνομα της δικαιοσύνης; Και ποιος αποφασίζει πού
τελειώνει η εξέγερση και πού αρχίζει η σφαγή;
Μπορεί η βία να νομιμοποιηθεί; Και αν ναι, κάτω από ποιες
προϋποθέσεις, από ποιον και με ποιο τίμημα;
Με τίτλο «Το Τελευταίο Debate ή Το Μενού της Επανάστασης», η νέα παραγωγή φέρνει επί
σκηνής δύο εμβληματικές και ακραία συγκρουσιακές μορφές: τον Ζαν-Πολ
Μαρά, τη
φλογισμένη φωνή της Γαλλικής Επανάστασης, και τον Μαρκήσιο
ντε Σαντ, τον
σκοτεινό υπερασπιστή της απόλυτης ατομικής επιθυμίας. Ανάμεσά τους δεν στήνεται
απλώς μια ιδεολογική αντιπαράθεση. Στήνεται μια δίκη της βίας. Της
επαναστατικής βίας, της κρατικής βίας, της προσωπικής βίας, της βίας που
γίνεται στο όνομα του λαού, της ελευθερίας, της ηδονής, της τιμωρίας ή της
σωτηρίας.
Η παράσταση δεν αντιμετωπίζει τη Γαλλική Επανάσταση ως ιστορικό σκηνικό. Τη
χρησιμοποιεί ως εκρηκτικό εργαστήριο για το σήμερα. Σε μια εποχή όπου η βία
προβάλλεται καθημερινά στις οθόνες, όπου η πολιτική σύγκρουση γίνεται συχνά
θέαμα, όπου οι κοινωνίες διχάζονται ανάμεσα στην ανάγκη αντίστασης και στον
φόβο της εκτροπής, το έργο θέτει το ερώτημα χωρίς ασφάλεια και χωρίς εύκολη
απάντηση: υπάρχει δίκαιη βία ή κάθε βία, ακόμη και όταν ξεκινά
ως άμυνα, κουβαλά μέσα της τον σπόρο της τυραννίας;
Ο Μαρά
υπερασπίζεται την Ιστορία ως καθήκον. Για εκείνον η κοινωνική αδικία δεν ανατρέπεται με
καλές προθέσεις ούτε με ευγενικές εκκλήσεις. Όταν ο λαός πεινά, όταν η εξουσία
προστατεύει τα προνόμια, όταν οι θεσμοί λειτουργούν ως μηχανισμοί καταπίεσης,
τότε η ρήξη εμφανίζεται όχι ως επιλογή, αλλά ως αναγκαιότητα. Ο Μαρά θέτει το
παλιό και πάντα αμείλικτο ερώτημα: τι αξίζει περισσότερο, η ασφάλεια του ενός ή
η απελευθέρωση των πολλών;
Απέναντί του, ο Σαντ αποκαλύπτει το σκοτεινό κενό κάθε μεγάλης ιδέας που
ζητά ανθρώπινες θυσίες. Αμφισβητεί τη νομιμοποίηση της βίας όταν αυτή κρύβεται
πίσω από λέξεις όπως «λαός», «Ιστορία», «δικαιοσύνη», «μέλλον». Για εκείνον,
κάθε εξουσία που αποφασίζει ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει έναν άνθρωπο ως μέσο,
ακόμη κι αν επικαλείται έναν ευγενή σκοπό, έχει ήδη περάσει το όριο. Ο Σαντ δεν
είναι αθώος. Αλλά ακριβώς γι’ αυτό η ερώτησή του είναι δηλητηριώδης: ποιος
δίνει στον επαναστάτη το δικαίωμα να γίνει δήμιος;
Στο κέντρο του έργου βρίσκεται ένα τραπέζι. Όχι ένα απλό τραπέζι, αλλά ένα
τραπέζι μετά τη γιορτή και πριν από τη σφαγή. Πιατέλες με αποφάγια, κρέατα,
γλυκά, φρούτα, κρασί, πατημένες φράουλες, σημάδια από συμπόσιο και από έγκλημα.
Εκεί η Επανάσταση δεν συζητιέται αφηρημένα. Σερβίρεται. Τεμαχίζεται.
Καταναλώνεται. Το «Μενού της Επανάστασης» δεν είναι διακοσμητικός υπότιτλος.
Είναι η σκληρή μεταφορά ενός κόσμου όπου κάθε ιδέα ζητά τροφή και κάθε πολιτικό
πάθος μπορεί να καταλήξει ανθρωποφαγία.
Η Σαρλότ Κορντέ εμφανίζεται σαν πρόσωπο-σύνορο ανάμεσα στην πολιτική
πράξη και το έγκλημα. Το σώμα της, το φόρεμά της, η απόφασή της, η πορεία της
προς τον Μαρά ανοίγουν το πιο άβολο ερώτημα της παράστασης: όταν κάποιος
σκοτώνει έναν άνθρωπο πιστεύοντας ότι έτσι σώζει χιλιάδες, είναι δολοφόνος,
μάρτυρας, εκτελεστής ή απλώς το πιο τραγικό εργαλείο μιας εποχής που έχασε τη
γλώσσα της;
Η παράσταση επιχειρεί να φωτίσει τη βία σε όλες τις μεταμορφώσεις της. Τη βία
του εξεγερμένου που δεν αντέχει άλλο την αδικία. Τη βία της εξουσίας που
βαφτίζεται τάξη. Τη βία της ιδεολογίας που ζητά καθαρότητα. Τη βία της
επιθυμίας που αρνείται κάθε όριο. Τη βία των μέσων ενημέρωσης και των οθονών
που μετατρέπουν τον πόνο σε εικόνα, την εξέγερση σε θέαμα και τον θάνατο σε
υλικό κατανάλωσης.
Ταυτότητα παράστασης
Σύλληψη-σύνθεση κειμένου-σκηνοθεσία: Νίκος Καμτσής
Σκηνικό: Μίκα Πανάγου-Νίκος Καμτσής
Κοστούμια: Μίκα Πανάγου
Φωτισμοί : Άγγελος Χότζα- Νίκος Καμτσής
Σκηνικά αντικείμενα και κατασκευές: Ιωάννα Καραγιώργου
Φωτογραφίες: Γιώργος Κρίκος
Promo video: Αλεξανδρος Μπυσίλλας
Mapping ΑΙ editing:Ανδρέας Τυρανόπουλος
Κατασκευή σκηνικού: Scenic Forge
Κατασκευή Κοστουμιών: Βάνια Αλεξάνδροβα
Προβολή & Επικοινωνία: We Will – Βάσω Σωτηρίου
Ηθοποιοί
Μιχαήλ Άνθης (Sade,κάποτε Μαρκήσιος)
Λαμπρινή Θάνου ( Simone Evrard, κάποτε σύντροφος του Μαρά)
Δημήτρης Φραγκιόγλου ( Ο Πειραματιστής/Διοργανωτής)
Νίνα Φραντζεσκάκη ( Charlotte de Corday, κάποτε δολοφόνος του Μαρά)
Νίκος Καμτσής ( Jean–Paul Marat κάποτε ιδεολόγος και ινστρούκτορας)
Μανώλης Γλαντζίνας (Ένας νεαρός)
Πού: Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟΥ – Κεντρική Σκηνή (Κεφαλληνίας 17 Αθήνα 210 8656004
Πρεμιέρα: Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2025
Πότε: Κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή 20.30μμ
Εισιτήρια: 18 ευρώ, άνω των 65: 15, Φοιτητικό/νεανικό: 12 ευρώ
Κρατήσεις εισιτηρίων στο More.com και στο ταμείο του θεάτρου στο: 210 8656004
Διάρκεια:. 70’
Προπώληση : more.com